ЛС қорытындысы
Еліміздің болашағы – бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың болашағы – ұстаздардың қолында. Олай болса, еліміз дамыған 30 елдің қатарына ену үшін шығыспен шынайы, батыспен байыпты, түстікпен түсінікті тіл табыса алатын, өзіндік пікірі қалыптасқан, жан-жақты жетілген тұлға қалыптастыру ұстаздар қауымының еншісінде екені айтпаса да түсінікті.
Лессон Стади зерттеу сабағыны оқушының оқуына, мұғалімнің кәсіби тәжірибесінің артуына ықпал ететін педагагогикалық тәсіл, яғни оқушылардың сабаққа қызығушылығын оятып, білім сапасын арттыруда тиімді тәсіл екенімен танысқаннан кейін, рефлексивтік-практик ретінде осы зерттеу сабағын тәжірибеге енгізсек, өзіміздегі өзекті проблеманың шешуін табады екенбіз деген ойға келдік.
Lesson study – дің басты мақсаты: Школьникам білім алуға көмектесу;
Зерттеу жүргізілген мерзім: 15-30.11.2021 жыл
Зерттеу сабағын жүргізу үшін:
– L.S. зерттеу тобын құрдық. Зерттеу тобында осы бағдарламаны игерген мұғалімдермен қоса, сынып жетекші және психолог маман болды.
1. Баймаханбетова Жанар Ганиевна, педагог-сарапшы, ДОІЖО
2. Әбдікәрімова Қызғалдақ Сағынбайқызы, педагог-зерттеуші, тарих пәні мұғалімі
3. Джангазиева Гулнар Булатовна, педагог-сарапшы, физика пәні мұғалімі
4. Калмаханова Аягөз Маратовна, педагог-сарапшы, қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
5. Касенова Айгул Жантугеловна, педагог-сарапшы, сынып жетекші
6. Кереева Эльмира Елубаевна, педагог-психолог
– Зерттейтін сыныпты таңдауда, пән мұғалімдерімен бірлесе ақылдаса отырып, зерттеуге 9-сыныпты алдық. Себебі, ол сынып 2020-2021 оқу жылында білім сапасы 65% көрсетсе, 2021-2022 оқу жылының І-тоқсанында 56% көрсетті. Сапа 9% төмендеді. Осының себебін анықтау мақсатында, ІІ-тоқсанда осы сыныппен Lesson study өткізуді жөн көрдік.
Зерттелетін пәндерді мұғалімдердің ұсынысы бойынша
1. Физика
2. Қазақ әдебиеті
3. Қазақстан тарихы
Келесі қадам – осы сыныптағы проблеманы анықтау болды. Осы мақсатта осы сыныпқа сабақ беретін негізгі пән мұғалімдері сабақтағы проблемаларын анықтап, зерттеу тобының отырысында талқыланды. Негізгі проблема: «9-сынып оқушыларының білім сапасын көтеру».
Зерттелетін пәндердің пән мұғалімдерімен, сынып жетекші және психолог мамандар бірігіп, бақыланатын оқушылырды анықтадық. Мұнда А оқушысы – сабақты жақсы оқиды, бірақ өзіндегі ақпаратпен бөліспейді. В оқушысы – сабақта үлгерімі ортадан жоғары, мінезі тұйық, бірақ ұқыпты, белсенділік танытпайды, тек сұрағанда ғана жауап беретін оқушы. Ал С оқушысы – деңгейі төмен, сабаққа қызығушылығы жоқ оқушы.
Сынып жетекші мен психолог көмегімен 9-сынып оқушыларынан пәнге деген қызығушылықтарын деңгейін анықтайтын сауалнама алынды.
Сауалнама қорытындысында:
Алдымен зерттеу топ мүшелері жиналып, таңдалып алынған үш деңгейдегі оқушыларға арнап күтілетін нәтижені анықтап алдық.
«А» деңгейдегі оқушыдан күтілетін нәтиже:
- кіріспе кезеңдегі сұрақтарға толық жауап береді, белсенді қатысады.
- негізгі тапсырманы және қосымша тапсырманы орындайды.
- тақырып бойынша мысал келтіреді, мысалын нақты дәлелдермен түсіндіре алады.
- топ басшыcы бола алады, жетекші рөлде бола алады.
- өз бетімен жұмыстанып, кестелерді құрастырып, суреттерді түсіндіре алады, басқалардың қатесін түзетеді.
- өз түсінгенін басқаларға түсіндіріп бере алады.
- қорытынды кезеңде сұрақтарға толық жауап береді, өз ойын еркін жеткізе алады.
«В» деңгейдегі оқушыдан күтілетін нәтиже:
- кіріспе кезеңде 3 -4 сұраққа жауап береді, белсенді қатысады.
- тапсырманы орындайды, мысал келтіреді.
- топта өз түсінгенін басқаларға баяндап бере алады.
- тақырып бойынша мысал келтіргенмен, нақты дәлелдермен түсіндіруде қиналады.
- өз бетімен кестелерді құрастырады, бірақ толық түсіндіріп беруде қиналады.
- қорытынды кезеңде сұрақтарға жауап береді, белсенді қатысады, өз ойын білдіреді, кейбір мәліметтерде қателесуі мүмкін.
«С» деңгейдегі оқушыдан күтілетін нәтиже:
- кіріспе кезеңде 1-2 сұраққа жауап береді.
- домтапсырмасы кезінде белсенділік танытады.
- тапсырманы орындауда көшбасшы көмегіне жүгінеді.
- талдауда көбіне тыңдайды, кей жағдайда пікір білдіреді.
- тақырып бойынша кейбір қарапайым мәліметтерді түсіне алады.
- қорытынды кезеңде тек өз тобы талдаған мәліметтерді ғана айта алады.
- көп жағдайда тек тыңдаушы ретінде отырады.
Бұл күтілетін нәтиже әр сабаққа байланысты әр деңгей оқушылары үшін толықтырылып, сол сабақ бойынша білу керек негізгі мәселелер енгізіліп отырды. Әр сабақта сабаққа қатысқан мұғалімдерге бақылау парағы берілді.
Оқушы үнін ескеру мақсатында олардан сұхбат алынды.
Проблеманы шешу үшін «Саған сабақта бәрінен де не ұнады?», «Оқытудың қай бөлігі сен үшін барынша тиімді болды?», « Егер дәл осы сабақ басқа топта өткізілетін болса, нені өзгертер едің?» – деген сұрақтар айналасында талқылау жасалынды. Осы талқылаудағы ұсыныстарды және оқушы үнін ескере отырып, физика пәнінің мұғалімі Г.Б.Джангазиева №1 зерттеу сабағының жоспарын жасап келді.
Физика пәнінің мұғалімі Г.Б.Джангазиева №1 зерттеу сабағының жоспарын талқыладық та, талқылау барысында тағы да ұсыныстар айтылды. Осы ұсыныстарды ескеріп, қайта жоспарладық. Осы соңғы жоспар бойынша сабақ өтілді, оқушыларға бақылау жүргізілді. Зерттеу сабағының оқушыларға әсерін білу үшін, бақылаудағы оқушылардан сұхбат алынды.
– №1 зерттеу сабағыны талдау жүргізілді, бақылаудағы оқушылардың іс-әрекеті талданып, сабақтың сәтті, сәтсіз тұстарын анықтадық та, сәтсіз тұстары бойынша қайта жоспарлап, зерттелетін 2-ші пән бойынша №2 зерттеу сабағының жоспарын бірлесе құрдық. Әрине, мұнда «оқушы үнін» ескеріп отырдық. Ал оқушыларды бақылауда мұғалімдердің бақылау дағдысы қалыптасқанша бір оқушыны бақылайтын екі бақылаушы болды.
– Осы қадамдар бойынша №3 зерттеу сабағын да бірлесе жоспарлап, №2 зерттеу сабағының сәтсіз тұстарын ескеріп, қайта жоспарлап өткіздік.
Сонымен, L.S. зерттеу сабағының тиімділігі:
- Преподаватели арасында кәсіби диалогты қалыптастырып, дамытады.
- Преподавателидің назарын оқушылардың білім қажеттіліктеріне аударады.
- Преподаватели кәсіби педагогикалық білімін дамытады.
- Преподаватели сабақты бақылау және кері байланыс беру дағдыларын қалыптастырады.
- Оқушының оқуы жақсарады.
Біздің бұрынғы тәжірибемізде сабақ жоспарын бірігіп құру, сабақты бірігіп зерттеу, проблемаларды бірігіп шешу деген болмаған еді. Лессон Стади мұғалімдердің кәсіби біліктілігін көтерудің, білімін жетілдірудің, тәжірибе алмасудың оңтайлы әдісі екеніне көз жеткіздік. Оқушы
сабақты жақсы меңгеруі үшін бірнеше сабақ бойы түрлі әдістерді қолданып, бақылап, зерттеп, соңында тиімді әдісті анықтау арқылы жетістіккке жетуге болатынын түсіндік.
Лессон Стади оқушыға саналы білім беруді көздеген, бір мақсатқа жұмылған ұстаздар шеберханасы деп айтсақ, артық айтпаған болар едік. Нәтижесінде, 9-сыныптың ІІ-тоқсандағы білім сапасы 62% көтерілді.
К. Ушинский: «Мұғалім – өзінің білімін үздіксіз жетілдіріп отырғанда ғана мұғалім, ал оқуды, ізденуді тоқтатқанда, оның мұғалімдігі де жойылады» дегендей ізденісімізді тоқтатпайық. Осы жолда, алла сіздерге күш-қуат берсін!
Бақылау ( зерттеу жүргізу ) кестесі
Сынып : Пән : мұғалім : Бақылау жүргізуші:
Сабақтың тақырыбы: күні: Мақсаты: | |||
Берілген уақыттағы жетістіктер және табыс критериилері . Нақты қойылған аспектілерден кейінгі оқушыдан күтілетін нәтиже. | Бақыланып отырған оқушы | ||
Берілген топтағы табыс критериилері | |||
Сабақтың кезеңі | Сіз күтіп отырған оқушы жауабы | Бақылау нәтижесіндегі оқушы жауабы | Мысалдар\сұрақтар |
Сабақ кезеңі( уақыт) | |||
Сабақ кезеңі (уақыт) | |||
Бекіту кезеңі(уақыт) | |||
Оқушылар не істеді? Қандай жетістіктерге қол жеткізді? Оған қандай дәлелдемелер бар? |
Ұсыныс:
Нені өзгертемін:
Топпен жұмыс барысын бақылау
Топпен жұмыс :топ мүшелері бір-бірімен ықпалдаса жұмыс істей ала ма?
Топпен жұмыс оңтайлы ма? | Түсіндірме ескертулер | ||
Топқа тапсырманың түсіндірілуі | |||
Топпен жұмыс істеудің тиімділігі | |||
Топтастыру кезіндегі ролдер дурыс берілді ме? | |||
Бірлесіп орындауға қажет жұмыстың тәртібі орнатылған ба? | |||
Топ мүшелері тапсырманы орындау уақытын біледі ма? | |||
Топпен жұмыс кеіндегі уақыт барысы | |||
Мұғалім жұмыс барысын қадағалай ма? | |||
Топ уақытты салыстыра ала ма? | |||
Топ жағымды шешімді түсіндіріп және жаза ала ма? | |||
Топ мүшелері бір-бірінің сөзін тыңдай ма? | |||
Топ кайсыбір оқушыға мүмкіндік беріп,үстемдік етуге,қайсыбір оқушыға топтагы бірлескен жұмыстан бас тартуға мәжбүрлей ме? | |||
Топ мүшелері бір-бірінің сезім жігерлерін қабылдай ма? | |||
Топ мүшелері топтың алға жылжуына барлығы бірдей атсалыса ма? | |||